Master Telifi ve Yayıncılık Telifi Arasındaki Fark Nedir?

Müzik gelirleri konusunda en çok karıştırılan iki kavram: master telifi ve yayıncılık telifi. Bu ayrımı anlamak, kimin ne kadar ve neden kazandığını çözmenin anahtarı.

Master Nedir?

Master, bir şarkının belirli, kaydedilmiş versiyonudur — stüdyoda kaydettiğiniz ses dosyasının kendisi. Master hakkı, bu spesifik kaydın sahibine aittir; genelde bu, kaydı finanse eden veya yapan kişi/kurumdur (prodüktör, plak şirketi veya bağımsız sanatçının kendisi).

Yayıncılık (Publishing) Nedir?

Yayıncılık hakkı, şarkının kompozisyonuna — yani melodi ve sözlere — aittir. Bu hak, besteciye ve söz yazarına aittir. Aynı beste, farklı sanatçılar tarafından farklı şekillerde kaydedilebilir (cover'lar dahil), ama hepsi aynı yayıncılık hakkına tabidir.

Neden Bu Ayrım Önemli?

Bir şarkı çaldığında, elde edilen gelir bu iki hakka bölünür:

• Master payı: Kaydın sahibine (genelde dağıtımcınız üzerinden size) gider.
• Yayıncılık payı: Beste/söz sahibine gider — bu da meslek birlikleri (MESAM gibi) veya doğrudan yayıncılık anlaşmaları üzerinden takip edilir.

Bağımsız bir sanatçı hem besteciyse hem de kaydı kendisi finanse ettiyse, teorik olarak her iki paya da hak kazanır. Ama bu payları almak için her iki hakkı da ayrı ayrı kayıt altına almanız gerekir.

Pratikte Ne Yapmalısınız?

• Master hakkınız için dağıtımcınız üzerinden ISRC kaydı yaptırın.
• Yayıncılık hakkınız için MESAM/MSG gibi bir meslek birliğine üye olun (bkz. MESAM ve MSG kaydı).
• İki kaydı da tutarlı sanatçı/beste bilgileriyle yapın; uyumsuzluklar gelir kaybına yol açabilir.

Cover Şarkılarda Durum Nasıl Değişir?

Bir cover kaydettiğinizde, o kaydın master hakkı size aittir ama yayıncılık hakkı orijinal besteciye aittir. Bu yüzden cover yayınlamadan önce mekanik lisans almanız gerekir — beste sahibinin payını ödemeden yayın yapamazsınız.

Royalty Raporunda Nasıl Görünür?

İyi bir dağıtımcı raporu, master ve yayıncılık gelirlerini ayrı kalemler olarak gösterir. Bu ayrımı raporunuzda göremiyorsanız, royalty raporu rehberimize göz atarak neyi arayacağınızı öğrenebilirsiniz.

Sonuç

Master ve yayıncılık ayrımı ilk bakışta teknik görünse de özünde basit: biri kaydın sahipliği, diğeri bestenin sahipliği. İkisini de doğru kayıt altına almak, hak ettiğiniz tüm geliri almanızı garanti eder.